CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer: “TRT Yalnızca Bir Kesimin Değil, Her Kesimin Sesi Olmalıdır”
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM KİT Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, TRT'nin yayın politikalarını, dış yapım harcamalarını, araç kiralama giderlerini ve personel alımlarını eleştirdi. TRT'nin toplumun bütün kesimlerine eşit mesafede durması gerektiğini belirten Gürer, dış yapım giderlerinin iki yılda yüzde 237, araç kiralama giderlerinin ise yüzde 329 arttığını ifade ederek kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin açıklama istedi.
CHP Niğde Milletvekili ve TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, TRT'nin KİT Komisyonu görüşmelerinde yayın politikalarından dış yapım harcamalarına, araç kiralama giderlerinden personel alımlarına kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu. TRT'nin kamu yayıncılığı sorumluluğuna dikkat çeken Gürer, kurumun siyasi görüş ayrımı yapmadan toplumun bütün kesimlerine eşit mesafede durması gerektiğini vurguladı.
Gürer, konuşmasına bazı televizyon kanallarının yayınlarına yönelik engellemeleri eleştirerek başladı.
“Tele1, Halk TV, Sözü TV gibi yayın kuruluşlarının yayınlarına getirilen engellemeleri kınadığımı ifade etmek istiyorum. 'Basın hürdür, sansür edilemez.' ifadesiyle sözlerime başlamak istiyorum.” dedi.
“TRT'YE TOPLUMUN BAKIŞI DEĞİŞTİ”
TRT'nin geçmişte toplumun hemen her kesimi tarafından takip edilen bir yayın kuruluşu olduğunu hatırlatan Gürer, radyodan televizyona geçiş sürecinde kurumun Türkiye'nin haber alma alışkanlıklarında önemli bir yer tuttuğunu belirtti.
Gürer, “TRT önemli bir kurum. Bizim çocukluk yıllarımızda radyo yayını yapılırken ajans saati gelince büyükler radyoyu alırdı, herkes onun başına toplanır, radyoda hangi haber verilecek o dinlenir, ondan bilgi alınırdı. Türkiye çoğu olayı da TRT'den öğrenirdi. Daha sonraki süreçte siyah beyaz televizyonlar çıktığında yine TRT saatlerce yayını beklenen bir kuruluştu.” dedi.
TRT'nin eski genel müdürlerinden İsmail Cem dönemine de değinen Gürer, “TRT'yi rahmetli İsmail Cem'i anarak anımsatayım. İsmail Cem'le birlikte büyük bir değişime uğradı. Hâlâ bugün TRT'yle ilgili bir şey oldu mu akıllara İsmail Cem geliyor. Onun o dönem yaptıklarıyla TRT'de değişim yaşandı.” ifadelerini kullandı.
Geçmişte TRT spikerlerinin toplum tarafından yakından tanındığını belirten Gürer, yayıncılarla izleyiciler arasında güçlü bir bağ bulunduğunu, ancak zaman içerisinde bu ilişkinin değiştiğini söyledi.
“TRT YALNIZCA BİR KESİMİN HABERİNİ VEREN YAPIYA DÖNÜŞTÜ”
TRT Genel Müdürü'ne yönelik değerlendirmelerde bulunan Gürer, kurumun kamuoyundaki algısının değiştiğini savundu.
Gürer, “Sayın Genel Müdür, öncelikle şunu söyleyeyim: Beş yıldır görevdesiniz. Sokağa çıktığınız zaman bir mikrofonu alıp 'TRT Genel Müdürü kimdir?' sorusunu sordurduğunuzda yüzde kaçı isim olarak sizi hatırlıyor?” diye sordu.
TRT'nin özerk yapısına rağmen yayın politikalarının tarafsızlık açısından sorgulanması gerektiğini ifade eden Gürer, “TRT özerk bir kuruluş olmasına rağmen yalnızca bir kesimin haberini veren bir yapıya dönüştü. Öyle olunca da genellemede TRT'ye bakış yanlı haber veren bir yayın kuruluşu anlamına geliyor.” dedi.
Özel televizyonlarla kamu yayıncılığı arasındaki farklılığa dikkat çeken Gürer, “Özel sektör doğal olarak para karşılığında geliri de beraberinde düşünen bir doku. Oradaki yayın politikasının oluşumuyla TRT'nin yayın politikasının aynı çizgide olması ne savunulabilir ne de düşünülebilir.” ifadelerini kullandı.
TRT'nin uluslararası yayınlarının da önem taşıdığını belirten Gürer, kurumun varlığını desteklediğini ancak yayın politikalarının eleştirilmesinin kamu yayıncılığı açısından gerekli olduğunu ifade etti.
“ÇOCUKLARIN İZLEDİĞİ SAATLERDE ŞİDDET İÇERİKLİ PROGRAMLAR OLMAMALI”
TRT'nin televizyon programlarının içeriklerine ilişkin eleştirilerde de bulunan Gürer, özellikle çocukların ekran başında bulunduğu saatlerde şiddet içeren yapımların yayınlanmaması gerektiğini söyledi.
Gürer, “Ben kendi adıma söylüyorum: Şu silahın, tabancanın, kavganın, yumruğun, insanlar arasında bu ajanlık özentisinin yaratıldığı hiçbir programı çocukların izleyeceği saatte olmasını tasvip etmiyorum. Bunların toplumun dokusunu doğrudan olumsuz etkilediğine inananlardanım.” ifadelerini kullandı.
TRT'nin geçmişte ailelerin birlikte izleyebildiği yarışma, kültür, sanat ve eğlence programlarına daha fazla yer verdiğini hatırlatan Gürer, yayınlarda toplumsal birlikteliği güçlendirecek içeriklerin artırılmasını istedi.
Gürer, “Bizi belgesele geçirmeyecek kadar haberi sevdirerek, anlatarak, eşitleyerek, dengeleyerek ve iyi yönlerine odaklanan örnek teşkil edecek biçimde yayın politikalarının geliştirilmesini istiyorum.” dedi.
Müzik programlarının da çeşitlendirilmesi gerektiğini ifade eden Gürer, geçmişte yayınlanan çok sanatçılı programları örnek göstererek özellikle ailelerin bir araya geldiği akşam saatlerinde Türk sanat müziği ağırlıklı yayınlara daha fazla yer verilmesini önerdi.
“NİĞDE'NİN TARİHİ VE KÜLTÜREL ZENGİNLİĞİNİ TRT TANITMALI”
TRT'nin şehir tanıtımlarında daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini belirten Gürer, Niğde'nin tarihî ve kültürel değerlerinin yeterince öne çıkarılmadığını savundu.
Gürer, “Niğde ili kendi içinde çok bilinmeyen, her köyü kasabası tarih kokan, on iki bin yıla dayanan tarih zenginliği olan, kültürel varlıklarıyla ve TRT arşivindeki şarkılarıyla çok önemli bir merkez.” dedi.
Niğde'nin türkü ve şarkı bakımından zengin bir geçmişe sahip olduğunu ifade eden Gürer, “Bugün herhâlde en çok şarkı, türkü kayıtlarda olan illerden biri ama Niğde'ye ait bir tane türkü, şarkı, Niğde Bağları'ndan başka kimsenin bildiği yok. Yani kentle ilgili olanların da öne çıkması lazım.” diye konuştu.
TRT'nin kamu yayıncılığı imkânlarıyla şehirlerin kültürel mirasını daha geniş kitlelere ulaştırabileceğini vurgulayan Gürer, “Burada Niğde'yi kimin ayağa kaldırması gerekir? TRT. Çünkü diğer yayın kuruluşlarında böyle bir olanak sağlamak sınırlı olduğu için TRT'nin olması gerek.” ifadelerini kullandı.
“ÇİFTÇİNİN SORUNLARI NEDEN TRT'DE HABER OLMUYOR?”
Tarım sektöründeki sorunların TRT yayınlarında yeterince yer bulmadığını ileri süren Gürer, özellikle üreticilerin yaşadığı ekonomik sıkıntıların kamu yayıncılığı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Gürer, “Bakıyorsunuz, 'Elma para etti.' diye haber yapıyorsunuz, elma çöp oluyor; bizim haberden vazgeçtik, o öbür haberi yapmıyorsunuz. Yani elma yalnızca iyi olduğu zaman mı haber olur ya da buğday para etmedi diye feryat eden çiftçinin sesini vermemekle ne gelişir?” dedi.
İktidarın sahadaki sorunlardan haberdar olmasının çözüm üretme açısından önemli olduğunu belirten Gürer, “Bence iktidar daha başarılı olmak istiyorsa sokakta ve alandaki olanı da duymak zorunda, onu duyarsa belki bir çözüm üretilir.” ifadelerini kullandı.
Tarım alanında yaptığı açıklamaların farklı televizyon kanallarında yayınlandığını ancak TRT'de yer bulmadığını belirten Gürer, “7-8 kanal bizim haberlerimize yer veriyor. TRT'de alanda, tarlada, ahırda yaptığımız bir tek haberimiz haber değeri olmadı. Yani ya öbürleri yayıncılıktan anlamıyor çünkü buna bütün kanallar hepsi veriyor. TRT neden böyle bir ayırıma gidiyor?” diye sordu.
Gürer, “Haber niteliği olan bir şey varsa ve bu söylendiğinde de kimseye bir zararı yok çünkü yanlış var, yanlış söyleniyor. Niye yer verilmiyor? Bu konuda yayın politikası nasıl belirleniyor, kim belirliyor?” sorularını yöneltti.
“BU ÜLKENİN YALNIZCA İKTİDARI DEĞİL MUHALEFETİ DE VAR”
TRT'nin kamu yayıncılığı kimliğinin korunması gerektiğini belirten Gürer, kurumun özelleştirilmesine karşı olduğunu, ancak mevcut yayın anlayışının da değişmesi gerektiğini ifade etti.
Gürer, “Kamucu bir insanım, bu anlamda TRT gibi kuruluşların, kurumların yaşamasını, büyümesini, gelişmesini desteklerim.” dedi.
Kamu yayıncılığının farklı siyasi görüşleri kapsaması gerektiğini vurgulayan Gürer, “Haber verirken bu ülkenin yalnızca bir iktidarının değil muhalefetinin de varlığını değerlendirerek haberlerin yapılması ya da programların yapılmasını önemserim.” ifadelerini kullandı.
“TRT'NİN DIŞ YAPIM GİDERLERİ İKİ YILDA YÜZDE 237 ARTTI”
TRT'nin mali tablolarını da değerlendiren Gürer, özellikle dış yapım harcamalarındaki artışa dikkat çekti.
TRT'nin kamu kaynaklarıyla faaliyet gösterdiğini hatırlatan Gürer, kurum harcamalarının kamu yararı bakımından açıklanabilir olması gerektiğini belirtti.
Gürer, “2022 yılında 3 milyar 422 milyon lira olan dış yapım giderleri 2024 yılında 11 milyar 541 milyon TL'ye yükselmiş. İki yıllık dönemde artış 8 milyar 118 milyon lira, oran olarak ise yüzde 237'yi aşmış.” dedi.
Dış yapım giderlerindeki yükselişin yalnızca enflasyonla açıklanamayacağını savunan Gürer, TRT'nin mevcut personel ve teknik altyapısının neden daha etkin kullanılmadığının açıklanmasını istedi.
Gürer, “Asıl sorulması gereken, TRT'nin kendi yapım kapasitesinin ne ölçüde kullanıldığı, hangi yapımları neden dışarıya yaptırdığı ve bu ihaleleri hangi ölçütlerle sonuçlandırdığıdır.” diye konuştu.
TRT'de geçmiş yıllarda yaşanan personel azaltmalarına da değinen Gürer, dışarıdan hizmet alımlarının bu uygulamalarla bağlantısının araştırılması gerektiğini belirtti.
“ÇEKİLEN ANCAK YAYINLANMAYAN YAPIMLARIN HESABI SORULMALI”
TRT tarafından yurt dışında çektirilen bir filmin yayınlanmadığını öne süren Gürer, tamamlanan ancak gösterime girmeyen yapımların kuruma maliyetinin açıklanmasını istedi.
Gürer, “Burada bu dış yapımlarda bir de yurt dışında da bir film yaptırılmıştı. Türkiye'ye maliyet rakamları falan da bende, hepsi vardı, şimdi yanımda yok ama o film hiç oynatılmadı. Yani çektirildi, TRT binlerce lira zarara sokuldu ve oynatılmadı.” ifadelerini kullandı.
Bu tür harcamaların denetlenmesi gerektiğini vurgulayan Gürer, “Bu tür çekimlerin yani değerlendirilmeyen yapımların sorumluluğu, sorgulaması kurum içinde işlem yapılıyor mu ya da böyle hâlihazırda çekimi yapılmış, arşivlerde bekleyen, yayınlanmamış ne kadar film veya çekim mevcut?” diye sordu.
“ARAÇ KİRALAMA GİDERLERİ YÜZDE 329 ARTTI”
TRT'nin araç kiralama giderlerindeki yükselişe de dikkat çeken Gürer, 2022 yılında 21 milyon 773 bin lira olan harcamanın 2024 yılında 93 milyon 484 bin liraya çıktığını belirtti.
Gürer, “İki yıldaki artış 71 milyon 711 bin lira yani yaklaşık yüzde 329'u bulmuş. Bu kadar yüksek artışın gerekçesi nedir?” diye sordu.
Kamu kurumlarında tasarruf tedbirlerinin gündemde olduğu bir dönemde araç kiralama harcamalarındaki artışın gerekçelendirilmesi gerektiğini belirten Gürer, kurumun sahip olduğu araçlarla kiralanan araçların sayısının kamuoyuna açıklanmasını istedi.
Gürer, “TRT'nin kaç aracı bulunmaktadır, kaç araç kiralanmaktadır? Kiralanan araçların marka, model, kullanım amacı ve aylık kira bedelleri nelerdir?” sorularını yöneltti.
Kiralanan araçların şoförlerinin istihdam durumunun da açıklanmasını isteyen Gürer, “Bu araçların taşeron hizmet alım sözleşmesine dayalıysa şoförleri taşeron mu, kadrolu mu, bunu da bir değerlendirirseniz ve kendi mülkiyetindeki araçların kullanılmayarak dışarıdan araç kiralanmasına neden ihtiyaç duyulmaktadır?” ifadelerini kullandı.
“PERSONEL ALIMLARINDA LİYAKAT NASIL SAĞLANIYOR?”
TRT'nin personel yapısındaki değişimleri de gündeme getiren Gürer, özel hukuk hükümlerine tabi çalışanların sayısındaki artış ile kadro karşılığı sözleşmeli personel sayısındaki azalmaya dikkat çekti.
Gürer, “2022 yılında 3.941 olan özel hukuk hükümlerine tabi personel sayısı 2024 yılında 4.145'e yükselmiş. İki yılda 654 kişilik, yaklaşık yüzde 18,7'lik bir artış söz konusu. Aynı dönemde kadro karşılığı sözleşmeli personel sayısı 4.855'ten 4.711'e düşmüş yani 144 kişi azalma yaşanmış.” dedi.
Özel hukuk hükümlerine tabi personelin toplam personel içerisindeki payının arttığını ifade eden Gürer, “İki personel grubunun toplamı içinde özel hukuk hükümlerine tabi personelin payı 2022 yılında yaklaşık yüzde 41,8 iken 2024 yılında yüzde 46,8'e çıkmıştır.” ifadelerini kullandı.
Gürer, “Bu personel alımlarında hangi kriterler uygulanıyor? İşe alımlarda liyakat nasıl sağlanıyor? Ücretler hangi esaslara göre belirleniyor?” sorularının yanıtlanmasını istedi.
“TRT'NİN TARAFSIZLIĞI SOMUT VERİLERLE ORTAYA KONULMALI”
TRT'nin kamu hizmeti yayıncılığı sorumluluğuna dikkat çeken Gürer, siyasi partilere ayrılan yayın sürelerinin ve haberlerdeki temsil oranlarının açıklanması gerektiğini vurguladı.
Gürer, “TRT yalnızca bir televizyon kanalı değildir, kamu kaynaklarıyla faaliyet gösteren bir kamu yayıncısıdır. Bu nedenle yayın politikası siyasi iktidarın veya herhangi bir siyasi anlayışın iletişim faaliyeti olarak değerlendirilemez.” dedi.
Kamu yayıncılığında tarafsızlığın yalnızca yasal düzenlemelerle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade eden Gürer, “Kamu yayıncılığı toplumun farklı kesimlerine eşit mesafede durmayı, farklı görüşlere yer vermeyi ve haberlerde tarafsızlığı esas almayı gerektirir. TRT yayınlarında siyasi temsili ve görüşlerin dengeli biçimde yer almadığı, haber sürelerinin nasıl dağıtıldığı ve farklı siyasi partilere hangi ölçüde yer verdiği somut verilerle açıklanabilmelidir.” ifadelerini kullandı.
TRT yönetiminin yayın tarafsızlığını uygulamada da göstermesi gerektiğini belirten Gürer, “Bir kamu yayıncısının güvenilirliği yalnızca teknik kalitesiyle değil toplumun bütün kesimlerine eşit mesafede durabilmesiyle değerlidir.” dedi.
“EN YÜKSEK TUTARDA YAPIM İŞİ ALAN ŞİRKETLER AÇIKLANSIN”
TRT'nin dış yapım ve hizmet alımlarının ayrıntılı biçimde açıklanmasını isteyen Gürer, kurum yönetimine harcamaların dağılımına ilişkin sorular yöneltti.
Gürer, “2024 yılında dış yapım kapsamında kaç program, dizi, belgesel ve diğer yayın içeriği satın alınmıştır? Her bir kategori için yapılan toplam ödeme ne kadardır?” diye sordu.
Son üç yılda TRT'den en yüksek tutarda yapım işi alan şirketlerin açıklanmasını isteyen Gürer, “Son üç yılda TRT'den en yüksek tutarda yapım işi alan ilk 5 şirket hangileridir? Bu şirketlere yapılan toplam ödeme ne kadardır?” ifadelerini kullandı.
Araç kiralama ihalelerine ilişkin bilgilerin de paylaşılması gerektiğini belirten Gürer, “TRT'nin mülkiyetindeki araç sayısı ve modelleri nedir? Araç kiralama ihaleleri hangi şirketlerden alınmıştır? Son üç yılda şirketlere yapılan toplam ödeme ne kadardır?” sorularını yöneltti.
TRT'nin mevcut araç filosunun değerlendirilmesini isteyen Gürer, “TRT'nin mevcut araç filosu dikkate alındığında bu kadar yüksek tutarda araç kiralanması zorunlu mudur?” diye sordu.
Gürer, TRT'nin kamu kaynaklarını kullanırken şeffaflığı esas alması, kendi yapım kapasitesini değerlendirmesi ve yayınlarında toplumun bütün kesimlerine yer vermesi gerektiğini vurgulayarak kurumun hem mali yönetiminin hem de yayın politikalarının kamu yararı doğrultusunda şekillendirilmesi çağrısında bulundu.
Tepkiniz Nedir?
Beğen
0
Beğenmiyorum
0
Aşk
0
Komik
0
Öfkeli
0
Üzgün
0
Vay
0