DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Elif Esen: “Yıkım kararları neden uygulanmadı?”

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Elif Esen, İstanbul’un Maltepe ilçesine bağlı Cevizli Mahallesi’nde beş kişinin hayatını kaybettiği bina çökmesine ilişkin 16 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, uygulanmadığı belirtilen yıkım kararlarının, yapı denetim süreçlerinin ve kamu kurumlarının sorumluluklarının bütün yönleriyle araştırılması gerektiğini belirtti.

Maltepe’de yaşanan olayın ardından güvenli konut ve kapsamlı kentsel dönüşüm çağrısında bulunan Esen, riskli yapıların acilen taranmasını, dönüşüm çalışmalarının en yüksek risk taşıyan binalardan başlatılmasını ve tahliye edilen vatandaşların barınma ihtiyaçlarının kamu güvencesiyle karşılanmasını istedi.

Hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı, yaralılara acil şifalar dileyen Esen, çevredeki binalardan tahliye edilen ailelerin karşı karşıya kaldığı belirsizliğe dikkat çekti. Arama kurtarma ekiplerine teşekkür eden Esen, İstanbul’da deprem yaşanmadan meydana gelen bina çökmelerinin bütün kamu kurumları açısından ciddi bir uyarı niteliği taşıdığını ifade etti.

“Yıkım kararları neden uygulanmadı?”

Çöken binadaki kaçak katlara ilişkin iki kez yıkım kararı alındığı, ancak kararların uygulanmadığı yönündeki bilgilere dikkat çeken DEVA Partili Esen, idari süreçlerin kamuoyuna açıklanması gerektiğini vurguladı.

Esen, sorumluların belirlenmesi için yanıtlanması gereken soruları şöyle sıraladı:

“Yıkım kararları neden uygulanmadı? Dosya yıllar içinde nasıl takip edildi? Yapının kullanımına ilişkin izinler nasıl oluştu? İdari sınırlar değişirken belgeler ve sorumluluklar nasıl devredildi? Bu soruların cevabı, tarihleri ve dayanaklarıyla açıklanmalıdır.”

Soruşturmanın yalnızca binanın yapım sürecinde görev alan kişilerle sınırlandırılmaması gerektiğini belirten Esen, ruhsatlandırma, izin ve denetim süreçlerinde sorumluluğu bulunan bütün kişi ve kurumların incelenmesini istedi.

Bakanlık, büyükşehir belediyesi ve ilçe belediyelerinin koordinasyon içinde hareket etmesi gerektiğini kaydeden Esen, ruhsatların, yapı tatil tutanaklarının, yıkım kararlarının ve risk tespit raporlarının birlikte değerlendirilmesi çağrısında bulundu.

“Rantsal dönüşümden kentsel dönüşüme geçilmeli”

İstanbul’daki riskli ve kaçak yapıların acilen taranmasını isteyen Esen, kentsel dönüşüm çalışmalarında önceliğin ekonomik getiriden ziyade can güvenliğine verilmesi gerektiğini belirtti.

Riskli yapı stokunun en yüksek tehlike taşıyan binalardan başlanarak dönüştürülmesini öneren Esen, rant getirisi yüksek bölgelerde inşa edilen konutların dar gelirli ailelerin erişiminden uzak kaldığına dikkat çekti.

Kamu kaynaklarının güvenli, erişilebilir ve sosyal konut üretimine yönlendirilmesi gerektiğini ifade eden Esen, imar affı beklentisinin tamamen ortadan kaldırılması çağrısında bulundu.

“İnsan hayatı, imar affına ve seçim kazancına feda edilmemelidir.” diyen Esen, yapı kayıt belgelerinin binaların depreme dayanıklı olduğunu göstermediğini hatırlattı.

Vatandaşların yapı güvenliği konusunda doğru ve açık biçimde bilgilendirilmesi gerektiğini vurgulayan Esen, dönüşüm politikalarının yalnızca mülk sahiplerini değil, kiracıları ve dar gelirli aileleri de kapsaması gerektiğini kaydetti.

“Tehlikeli yapıyı boşaltmak yetmez”

Riskli binaların tahliye edilmesinin tek başına yeterli olmadığını belirten Esen, tahliye kararlarıyla birlikte ailelerin barınma, eğitim, sağlık ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılayacak sosyal destek mekanizmalarının da hazırlanması gerektiğini ifade etti.

Esen, tahliye sürecinde kamu idarelerinin sorumluluğuna dikkat çekerek şu soruları yöneltti:

“O evden çıkacak aile ertesi gece nerede kalacak? Kirasını nasıl ödeyecek? Çocuğu hangi okula devam edecek? Yaşlı veya engelli aile üyesinin ihtiyaçları nasıl karşılanacak? Tahliye kararını veren idare, bu soruların cevaplarını da hazırlamalıdır.”

Kentsel dönüşüm desteklerinin kiracıları da kapsayacak şekilde yeniden planlanmasını isteyen Esen, düşük gelirli hanelere daha yüksek oranlı hibeler ve uygun geri ödeme imkânları sağlanmasını önerdi.

Esen, riskli yapılarda yaşayan dar gelirli vatandaşlar için kiralık sosyal konut üretiminin hızlandırılması gerektiğini belirterek, güvenli barınmanın ekonomik imkânlara bağlı olmaması gerektiğine işaret etti.

“Sosyal barınma alanlarında ilk bir yıl bedelsiz konaklama sağlanmalıdır”

Acil risk taşıyan yapılardan tahliye edilen aileler için konteynerlerden oluşan sosyal barınma alanları kurulmasını öneren Esen, geçici yerleşim alanlarının güvenli zeminlerde oluşturulması gerektiğini söyledi.

Bu alanlarda su, kanalizasyon, elektrik, ısınma, sağlık ve güvenlik hizmetlerinin eksiksiz sağlanmasının önemini vurgulayan Esen, barınma desteğinin ailelerin ekonomik koşullarına göre düzenlenmesini istedi.

Önerdiği sosyal barınma modelinin ayrıntılarını açıklayan Esen, şunları kaydetti:

“Bu sosyal barınma alanlarında ilk bir yıl bedelsiz konaklama sağlanmalıdır. Kalıcı konuta geçiş bir yılı aşarsa, hanenin gelirine göre belirlenen ve üst sınırı önceden açıklanan sınırlı bir kira bedeli alınabilir.”

Geçici barınma desteğinin güvenli ve kalıcı konut teslim edilene kadar sürdürülmesini isteyen Esen, ödeme gücü bulunmayan ailelere ücretsiz barınma veya kira desteği sağlanmaya devam edilmesi gerektiğini belirtti.

Esen, konteyner alanlarının kalıcı yerleşim bölgelerine dönüşmemesi gerektiğine de dikkat çekerek, vatandaşlara güvenli konutlara geçiş için açık ve uygulanabilir bir teslim takvimi sunulmasını istedi.

TOKİ ve belediyelere sosyal konut için ortak çalışma çağrısı

Toplu Konut İdaresi Başkanlığının (TOKİ) dar gelirli vatandaşların güvenli ve erişilebilir konut ihtiyacına daha fazla ağırlık vermesi gerektiğini belirten Esen, sosyal konut üretiminin kentsel dönüşüm politikalarının temel unsurlarından biri olması çağrısında bulundu.

Esen, “Yarısı Bizden” kampanyası ve diğer dönüşüm desteklerinin, belediyeler ile belediye şirketleri tarafından yürütülen sosyal dönüşüm projelerinde de etkin biçimde kullanılmasını istedi.

Kentsel dönüşüm projelerinin açık ihale süreçleriyle daha fazla yetkin inşaat şirketine dağıtılmasını öneren Esen, uygulamaların şeffaf ve denetlenebilir biçimde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.

“Afet hazırlığında partizan yaklaşımlardan uzak iş birliği sağlanmalı”

Afet hazırlıklarının siyasi ayrışmalardan uzak, kurumlar arası iş birliğiyle yürütülmesi gerektiğini belirten DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Elif Esen, ulaşım, iletişim, iş makineleri, personel ve geçici barınma alanlarına ilişkin hazırlıkların afet meydana gelmeden tamamlanmasını istedi.

Tasarruf tedbirleri ve idari izin süreçlerinin arama kurtarma ekipmanlarının teminini geciktirmemesi gerektiğine dikkat çeken Esen, kamu kurumlarının afetlere müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi çağrısında bulundu.

Esen, Maltepe’de yaşanan bina çökmesinin ardından denetim, kentsel dönüşüm ve sosyal barınma politikalarının birbirinden bağımsız ele alınamayacağını vurgulayarak, vatandaşların can güvenliğini önceleyen ve bütün kurumların ortak sorumluluk üstlendiği kapsamlı bir seferberlik planı hazırlanmasını istedi.