İzmir Barosu: “Sosyal Hukuk Devleti Bakım Emeğini ve Dezavantajlı Grupları Korumakla Yükümlüdür”

İzmir Barosu, sosyal hukuk devleti, bakım emeği ve dezavantajlı grupların korunmasına ilişkin yaptığı açıklamada, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 2. maddesinde güvence altına alınan sosyal hukuk devleti ilkesinin, toplumsal ve ekonomik eşitsizlikleri azaltmayı amaçlayan aktif bir kamusal sorumluluğu ifade ettiğini vurguladı.

Baro açıklamasında, devletin özellikle kırılgan ve dezavantajlı grupları koruyacak sosyal politikalar geliştirmesinin anayasal bir yükümlülük olduğu belirtilerek, “Devletin, bu kişilerin insan onuruna yaraşır yaşam koşullarına erişimini sağlaması zorunludur.” ifadelerine yer verildi.

“Fiilî Eşitlik Anayasal Bir Yükümlülüktür”

Açıklamada, Anayasa’nın 10. maddesinin çocuklar, yaşlılar, engelliler ve korunmaya ihtiyaç duyan diğer gruplar lehine alınacak özel tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılamayacağını açıkça düzenlediği hatırlatıldı. İzmir Barosu, “Bu hüküm yalnızca biçimsel eşitliği değil, fiilî eşitliği sağlamayı amaçlayan anayasal bir yükümlülüğü ifade etmektedir.” değerlendirmesinde bulundu.

Baro, ağır engelli bireylere uzun yıllar bakım veren ve bu nedenle çalışma yaşamına katılamayan ebeveynlerin sosyal güvenlik haklarının güçlendirilmesinin anayasal eşitlik ilkesinin doğal bir gereği olduğunu kaydetti.

“Bakım Emeği Görünmez Bir Kamusal Hizmettir”

Engelli çocuğunun bakımını tek başına üstlenen ebeveynlerin durumuna dikkat çekilen açıklamada, bakım emeğinin yalnızca aile içi bir sorumluluk olarak değerlendirilemeyeceği belirtildi. Açıklamada, “Bu emek, kamusal yarar üreten ve sosyal devlet ilkesi gereğince kamusal destek mekanizmalarıyla güçlendirilmesi gereken görünmez bir bakım hizmetidir.” denildi.

İzmir Barosu, bakım veren bireylerin çalışma yaşamından uzak kalmasının ekonomik bağımlılık, sosyal izolasyon ve ileri yaşlarda yoksulluk riskini artırdığına işaret etti.

Anayasal ve Uluslararası Yükümlülüklere Vurgu

Açıklamada, sosyal güvenlik ve bakım emeğine ilişkin uyuşmazlıklarda yapılacak anayasal değerlendirmelerin yalnızca normların lafzıyla sınırlı kalmaması gerektiği ifade edildi. Baro, anayasal yargının temel işlevlerinden birinin kırılgan grupların haklarını korumak ve sosyal devlet ilkesinin somut yaşam koşullarındaki etkisini güçlendirmek olduğunu belirtti.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına da değinilen açıklamada, devletlerin özel yaşamın ve aile hayatının korunmasına ilişkin pozitif yükümlülüklerinin bulunduğu hatırlatıldı. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin de engelliliği yalnızca bireysel bir durum olarak değil, aynı zamanda hak ve eşitlik meselesi olarak ele aldığı vurgulandı.

“Bakım Verenler Anayasal Korumanın Dışında Bırakılamaz”

İzmir Barosu, “Yaşı ne olursa olsun engelli evladına bakım verdiği için çalışma yaşamından uzak kalan, yeterli sosyal destek ve sosyal güvenlik güvencesinden yararlanamayan ebeveynlerin anayasal koruma mekanizmalarının dışında bırakılması; sosyal hukuk devleti, insan onuru, sosyal adalet ve fiilî eşitlik ilkeleri bakımından ciddi sorunlar yaratmaktadır.” değerlendirmesini paylaştı.

Açıklamanın sonunda ise sosyal devletin görevinin bakım yükünü tek başına üstlenen bireyleri yoksullaşmaya ve yalnızlaşmaya terk etmek değil, bakım emeğini tanıyan ve sosyal güvenlik sistemi içinde görünür kılan politikalar geliştirmek olduğu vurgulanarak, İzmir Barosu’nun sosyal hukuk devleti, insan onuru ve dezavantajlı grupların haklarının korunmasına yönelik çalışmalarını sürdüreceği belirtildi.

Kaynak: CUMHA - CUMHUR HABER AJANSI