OECD “Bir Bakışta Eğitim 2026” raporunu yayımladı, Türkiye öğretmen istihdamı ve eğitim göstergelerinde OECD ortalamasını aştı

OECD tarafından yayımlanan “Bir Bakışta Eğitim 2026” raporunda Türkiye’nin eğitim sistemine ilişkin göstergeleri karşılaştırmalı olarak ele alındı. Ana teması “öğretmen açığı” olan rapora göre Türkiye, öğretmen istihdamı, eğitim ortamlarının iyileştirilmesi, ortaöğretimin zamanında tamamlanması ve eğitime ayrılan kamu kaynakları gibi alanlarda OECD ortalamasının üzerinde yer aldı.

TÜRKİYE ÖĞRETMEN İHTİYACINI KARŞILAYAN İKİ OECD ÜLKESİNDEN BİRİ

Rapora göre Türkiye, ilköğretim ve ortaöğretim kademelerinde öğretmen ihtiyacının tamamen karşılandığı Güney Kore ile birlikte iki OECD ülkesinden biri oldu.

Türkiye, öğretmen kadrosunun yaş dağılımında da OECD ortalamasının üzerinde yer aldı. Türkiye’de 35 yaşın altındaki öğretmenlerin oranı yüzde 32 olurken OECD ortalaması yüzde 22 olarak kaydedildi.

PISA kapsamında okul müdürlerine uygulanan anketlerden elde edilen verilere göre öğretmen devamsızlığının öğrencilerin öğrenmesini olumsuz etkilediğini belirten okul müdürlerinin oranı Türkiye’de yüzde 6, OECD ortalamasında ise yüzde 27 oldu.

ÖĞRETMEN MAAŞLARINDA ARTIŞ

Raporda Türkiye’nin son 10 yılda öğretmen maaşlarındaki artış bakımından da OECD ortalamasının üzerinde olduğu belirtildi.

2025 verilerine göre ilkokul kademesinde göreve yeni başlayan öğretmenin satın alma paritesine göre brüt maaşı OECD ortalamasının üzerinde yer aldı. 2015-2025 döneminde 15 yıllık deneyime sahip ortaokul öğretmenlerinin reel maaşları Türkiye’de yüzde 31 arttı. Aynı dönemde OECD ortalamasındaki artışın yaklaşık yüzde 6-7 düzeyinde kaldığı belirtildi.

ÖĞRENME ORTAMLARINDA İYİLEŞME

Türkiye’de 2015-2024 döneminde öğretmen başına düşen öğrenci sayısında da gerileme yaşandı. Ortaokul düzeyinde öğretmen başına düşen öğrenci sayısı 17’den 14’e, ortaöğretimde ise 14’ten 11’e düştü.

Bu değişimle Türkiye, ortaöğretimde 13 olan OECD ortalamasının altına inerken ortaokul kademesinde 13 olan OECD ortalamasına yaklaştı.

Sınıf mevcutlarında da değişim kaydedildi. İlkokullarda ortalama sınıf mevcudu Türkiye’de 23, OECD ortalamasında 21 öğrenci oldu. Ortaokullarda ise ortalama sınıf mevcudu 2015-2024 döneminde 25’ten 23’e gerileyerek OECD ortalamasıyla aynı seviyeye geldi.

EĞİTİME AYRILAN KAMU KAYNAĞI OECD ORTALAMASININ ÜZERİNDE

Türkiye’de kamu harcamaları içinde eğitime ayrılan pay yüzde 9,9 olarak gerçekleşti. OECD ortalaması ise yüzde 9,8 oldu.

Eğitim yatırımlarında da Türkiye OECD ortalamasının üzerinde yer aldı. Bina, tesis, ekipman ve diğer yatırımlardan oluşan eğitim yatırımlarının toplam eğitim harcamaları içindeki payı Türkiye’de yüzde 14, OECD ortalamasında ise yüzde 9 olarak kaydedildi.

ORTAÖĞRETİMİ ZAMANINDA TAMAMLAMA ORANI YÜZDE 92

Türkiye’de öğrencilerin yüzde 92’si ortaöğretimi öngörülen dört yıllık sürede tamamlıyor. OECD ülkelerinde bu oran yüzde 75 seviyesinde bulunuyor.

Öngörülen sürenin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen ortaöğretimi tamamlamayan veya eğitime devam etmeyen öğrencilerin oranı Türkiye’de yüzde 1 olurken OECD ortalaması yüzde 12 olarak belirlendi.

Raporda Türkiye’nin Kanada, İrlanda ve İsviçre ile birlikte ortaöğretimin zamanında tamamlanması bakımından yüksek oranlara sahip ülkeler arasında yer aldığı belirtildi.

OKUL ÖNCESİ EĞİTİME KATILIM ARTTI

Türkiye’de 3 yaşından zorunlu eğitimin başlangıç yaşına kadar okul öncesi eğitime katılım oranı, 2015-2024 döneminde 13 puan arttı. OECD genelindeki artış ise 4 puan olarak gerçekleşti.

Türkiye’de okul öncesi eğitime katılım oranı yaş gruplarına göre 3 yaşta yüzde 15, 4 yaşta yüzde 43,5 ve 5 yaşta yüzde 87 seviyesine ulaştı.

GENÇ KADINLARIN YÜKSEKÖĞRETİM MEZUNİYET ORANI ARTTI

Türkiye’de 25-34 yaş grubundaki kadınların yükseköğretim mezuniyet oranı da 2015-2025 döneminde yükseldi. 2015’te yüzde 27 olan oran, 2025’te yüzde 50’ye çıktı.

Aynı dönemde OECD ortalaması yüzde 46’dan yüzde 54’e yükseldi. Böylece Türkiye’de söz konusu yaş grubundaki kadınların yükseköğretim mezuniyet oranındaki artış 23 puan olarak gerçekleşti.