YENİ Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale: “Türkiye’nin ekonomik güvenliği için üç ay içinde program istiyoruz”
YENİ Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Dışişleri Bakanlığının 2027 yılı bütçesi görüşülürken Türkiye’nin ekonomik güvenlik stratejisini gündeme taşıdı. Avrupa Birliği’nin yeni sanayi politikaları, Orta Koridor, enerji diplomasisi, hukukun üstünlüğü ve kritik mineraller konusunda uyarılarda bulunan Özlale, Dışişleri Bakanlığından üç ay içerisinde kapsamlı bir ekonomik güvenlik programı hazırlanmasını istedi.
YENİ Parti İzmir Milletvekili Prof. Dr. Ümit Özlale, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşülen Dışişleri Bakanlığının 2027 yılı bütçesi kapsamında Türkiye'nin küresel ekonomik dönüşüm karşısındaki konumunu değerlendirdi. Dış politikanın yalnızca güvenlik ekseninde ele alınmaması gerektiğini belirten Özlale, enerji jeopolitiği, uluslararası ticaret koridorları, Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve yatırım diplomasisi konularında somut politikalar geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Dışişleri Bakanlığının bütçe sunumunda Çin, Hindistan ve Rusya'ya yeterince yer verilmediğini savunan Özlale, küresel ticarette artan belirsizliklerin Türkiye açısından yeni riskler oluşturduğunu ifade etti.
“Çin, Hindistan ve Rusya Politikalarını Öğrenmemizde Fayda Var”
Dışişleri Bakanının geçen yılki sunumuyla bu yılki sunumunu karşılaştıran Özlale, küresel ekonomik dengelerde belirleyici konumda bulunan üç ülkeye ilişkin değerlendirmelerin yetersiz kaldığını söyledi.
Özlale, “Bu yıl daha yorgun ve kapsamı daha dar bir sunum yaptınız. Örneğin, dünya nüfusunun yaklaşık üçte birini oluşturan Çin, Hindistan ve Rusya'dan Çin sunumunuzda yalnızca bir kez geçiyordu. Hindistan ve Rusya'ya ise neredeyse hiç değinilmedi.” dedi.
Türkiye'nin değişen uluslararası koşullara yönelik politikalarının açıklanması gerektiğini belirten Özlale, “Dolayısıyla önümüzdeki dönem yeni bir dönem olacaksa Dışişleri Bakanlığımızın Çin, Hindistan ve Rusya politikalarını öğrenmemizde fayda olduğunu düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
“Jeopolitik Risk Göstergeleri Oldukça Yüksek Seviyelerde”
Dünya ekonomisinin tarihsel açıdan kritik bir dönemden geçtiğini belirten Özlale, küreselleşme süreçleri, sanayi devrimleri ve ekonomik krizler arasındaki ilişkiye dikkat çekti.
Özlale, “Şimdi yine benzer bir gerginlik ortamındayız. Böyle bir dönemde çok zor bir bakanlığın başındasınız. Belirsizlik endeksine baktığımızda da bunu görüyoruz. Jeopolitik risk göstergeleri, birbirleriyle ihtilaf yaşayan ülke sayısı ve jeopolitik risk endeksi oldukça yüksek seviyelerde. Dolayısıyla nazik bir dönemden geçiyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Enerji jeopolitiğinin dış politika gündeminde daha fazla yer alması gerektiğini ifade eden Özlale, Türkiye'nin enerji ihtiyacındaki artış beklentisine işaret etti.
Özlale, “Öncelikle sizden enerji jeopolitiği konusunda değerlendirmeler duymayı beklerdik. Hâlâ da bekliyoruz. Çünkü Türkiye'nin 2024'ten 2030'a kadar enerji ihtiyacının iki üç kat artması öngörülüyor.” dedi.
Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin enerji piyasaları ve tedarik zincirleri üzerindeki etkilerine değinen Özlale, “Özellikle Hürmüz'deki krize ve tedarik zincirlerinde yaşanan sorunlara baktığımızda enerji jeopolitiğinin giderek daha önemli hâle geleceğini görüyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Orta Koridor Türk İmalat Sanayisi Açısından Risk Oluşturuyor”
Türkiye'nin coğrafi konumunun uluslararası ticarette önemli fırsatlar sunduğunu belirten Özlale, Orta Koridor'un ekonomik kazanımlarla birlikte rekabet riskleri de barındırdığını söyledi.
Özlale, “Çin'i ve dünyanın en büyük küresel değer zincirini Avrupa'ya bağlayacak, bizim coğrafyamızdan geçecek bir koridordan bahsediyoruz.” dedi.
Çin mallarının Avrupa pazarına ulaşımının kolaylaşmasının Türk üreticileri açısından sonuçları olacağını vurgulayan Özlale, “Çin'le rekabete henüz hazır olmadığımız bir ortamda Çin mallarının Avrupa pazarına bu kadar rahat ulaşması, bizim imalat sanayimiz açısından önemli bir risk oluşturuyor.” ifadelerini kullandı.
Orta Koridor'daki taşıma sürelerinin önce yarıya, 2040 yılına gelindiğinde ise üçte bire kadar düşebileceğini belirten Özlale, doğru ticaret ve dış politika tercihleriyle önemli yatırımların Türkiye'ye çekilebileceğini kaydetti.
Özlale, “Dolayısıyla Orta Koridor'un ekonomik coğrafyası konusunda Dışişleri Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığından koordineli bir çalışma bekliyoruz.” çağrısında bulundu.
“Ermenistan Üzerinden Açılabilecek Bağlantılarda Türkiye'nin Önceliği Ne Olacak?”
Güney Kafkasya'daki ulaşım ve ticaret bağlantılarını değerlendiren Özlale, Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu, Ermenistan üzerinden açılabilecek yeni hatlar ve Zengezur bağlantısının Türkiye açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
İş dünyasının Ermenistan ile sınır ticaretinin geliştirilmesine önem verdiğini aktaran Özlale, “Ermenistan üzerinden açılabilecek bağlantılarda Türkiye'nin önceliği hangi hat olacaktır? Bu, ticaretimiz ve jeopolitik konumumuz açısından önemli bir mesele.” diye konuştu.
Sınır geçişleri ve gümrük işlemlerinde atılması planlanan adımları da soran Özlale, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin bölgesel ticaret potansiyeli üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesini istedi.
Azerbaycan'ın İsrail ile ilişkilerine de değinen Özlale, İsrail'in bölgedeki politikalarına yönelik eleştirilerini dile getirerek Türkiye'nin Azerbaycan üzerindeki diplomatik etkisini sorguladı.
“Türkiye'nin Bir de Ekonomik Güvenliği Var”
Türkiye'nin coğrafi avantajlarının ekonomik kazanımlara dönüştürülmesi için dört temel alana öncelik verilmesi gerektiğini belirten Özlale, enerji diplomasisi, Orta Koridor, Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkiler ve yatırım diplomasisini sıraladı.
Özlale, “Sayın Bakan, Dışişleri Bakanlığının sunumunu ağırlıklı olarak güvenlik stratejisi üzerine kurdunuz. Ancak Türkiye'nin bir de ekonomik güvenliği var. Ben dış politikanın, ülkeyi zenginleştirdiği ölçüde değerinin katlanacağına inananlardanım.” ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin uluslararası ilişkilerinin ticaret, üretim ve yatırım politikalarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savunan Özlale, ekonomik güvenliğin dış politikanın temel unsurlarından biri hâline getirilmesini istedi.
“Avrupa Birliği Yeni Bir Sanayi Politikası Paradigmasına Geçiyor”
Avrupa Birliği'nin yeni sanayi politikalarının Türkiye açısından belirleyici sonuçlar doğurabileceğini belirten Özlale, özellikle “Made in EU” yaklaşımının Türk sanayisine etkilerinin açıklanmasını talep etti.
Özlale, “Avrupa yeni bir sanayi politikası paradigmasına geçiyor.” diyerek Türkiye'nin en büyük ticaret ve yatırım ortaklarından biri olan Avrupa Birliği'yle ilişkilerinin ekonomik boyutuna dikkat çekti.
Türkiye'nin ihracatının yüzde 43'ünün Avrupa Birliği ülkelerine gerçekleştirildiğini, karşılıklı mal ticaretinin 217,6 milyar avro seviyesinde bulunduğunu ve doğrudan yabancı yatırımların üçte ikisinin Avrupa Birliği kaynaklı olduğunu belirten Özlale, şu soruları yöneltti:
“Avrupa Birliği yeni bir paradigmaya geçerken bizim AB politikamız nedir? Avrupa Birliği'ne yaklaşımımız nasıl şekilleniyor?”
Avrupa'nın yeni sanayi politikalarının otomotiv ve beyaz eşya başta olmak üzere birçok sektörü etkileyeceğini belirten Özlale, Türkiye'nin yatırım rekabetindeki konumunun alınacak kararlara bağlı olduğunu söyledi.
Özlale, “Bir sonraki otomotiv yatırımının, bir sonraki imalat sanayi yatırımının nerede yapılacağı; Türkiye'nin Orta Avrupa ülkeleriyle rekabet edip edemeyeceği, sizin Bakanlığınızın, Ticaret Bakanlığının ve ülke olarak hepimizin alacağı kararlara bağlı.” dedi.
“Hukukun Üstünlüğünde 143 Ülke Arasında 117'nci Sıradayız”
Türkiye'nin yatırım ortamının güçlendirilmesi için hukukun üstünlüğünün ekonomik politikalarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Özlale, uluslararası endekslerdeki sıralamalara dikkat çekti.
Özlale, “Hukukun Üstünlüğü Endeksi'ne baktığımızda 143 ülke arasında 117'nci sıradayız. Hükümet yetkililerinin denetlenmesi konusunda ise 143 ülke arasında 136'ncı sıradayız.” açıklamasında bulundu.
Avrupa Birliği kaynaklı yatırımların Türkiye ekonomisindeki ağırlığını hatırlatan Özlale, hukuk devleti ilkelerinin yatırım kararları açısından da önem taşıdığını belirtti.
Özlale, “Biz hukukun üstünlüğünü yalnızca daha adil ve daha özgür bir ülkede yaşamak için istemiyoruz. Bunun aynı zamanda çok önemli ekonomik kazanımları olduğu için de istiyoruz.” ifadelerini kullandı.
“Gümrük Birliği'nin Revizyonu Bizim İçin Hayati Derecede Önemli”
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği'nin modernizasyon sürecinde ilerleme sağlanamamasını eleştiren Özlale, 1996 yılında uygulamaya giren düzenlemenin güncellenmesi gerektiğini vurguladı.
Haziran 2018'den bu yana Avrupa Birliği tarafında modernizasyon konusunda somut ilerleme kaydedilemediğini belirten Özlale, “Geçen yıl da aynı cümleyi kurmuştum. Gümrük Birliği'nin revizyonu bizim için hayati derecede önemli.” dedi.
Avrupa Birliği'nin tek pazarına erişimin belirli kurallar ve hukuki düzenlemeler gerektirdiğini ifade eden Özlale, Türkiye'nin yeni sanayi politikaları karşısında rekabet gücünü koruyacak adımlar atması gerektiğini söyledi.
“Üç Ay İçerisinde Ekonomik Güvenlik Programı Talep Ediyoruz”
Dışişleri Bakanlığından ekonomik güvenlik alanında somut bir çalışma beklediklerini açıklayan Özlale, programın hazırlanması için üç aylık süre talep etti.
Özlale, “Bu nedenle sizden üç ay içerisinde bir ekonomik güvenlik programı talep ediyoruz.” dedi.
Programın Avrupa Birliği'nin yeni düzenlemelerini de kapsaması gerektiğini belirten Özlale, “Made in Europe, kamu alımları, Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve yeni tek pazar girişimi konusunda bize kapsamlı bir bilgilendirme sunarsanız müteşekkir oluruz.” ifadelerini kullandı.
“Kanada'yla Kritik Mineraller Konusunda Nasıl Bir İş Birliği Öngörülüyor?”
Konuşmasının son bölümünde Kanada ile gündemde bulunan serbest ticaret anlaşmasına değinen Özlale, tarım ürünleri ve kritik mineraller konusunda yürütülen çalışmaların açıklanmasını istedi.
Kanada'nın yumurta, tavuk ve süt ürünlerini anlaşmaya dahil etmek istemediğini belirten Özlale, “Peki, Türkiye olarak biz hangi ürünleri anlaşmaya dahil etmek istemiyoruz?” sorusunu yöneltti.
Dördüncü Sanayi Devrimi'nin temel ham maddeleri arasında kritik minerallerin yer alacağını vurgulayan Özlale, bu alandaki uluslararası iş birliklerinin Türkiye açısından önem taşıdığını söyledi.
Özlale, “Kanada'yla yapılacak serbest ticaret anlaşmasında kritik madenler ve mineraller konusunda nasıl bir iş birliği öngörülüyor? Bu alanda yürüttüğünüz herhangi bir ön müzakere var mı?” diye sordu.
Kritik minerallerin önümüzdeki dönemde sanayi ve ticaret politikalarında daha belirleyici hâle geleceğini ifade eden Özlale, “Özellikle önümüzdeki süreçte bu konunun son derece etkili ve önemli olacağını düşünüyorum.” sözleriyle konuşmasını tamamladı.
Tepkiniz Nedir?
Beğen
0
Beğenmiyorum
0
Aşk
0
Komik
0
Öfkeli
0
Üzgün
0
Vay
0